Onderweg naar Rome

Bert & Miep Romkes lopen in 2015 richting Rome

Weer thuis !

Na 21 weken ben ik weer thuis. Met een rugzak vol belevingen. Overvol zelfs. De ontvangst in Rome door vrienden was heel bijzonder. Zo ook de ontvangst op Schiphol. In bijna vijf maanden heengelopen, in nauwelijks twee uur en een kwartier weer terug op vaderlandse bodem. Dat is emotioneel niet bij te benen. Eenmaal op Schiphol lopen we door de glazen deuren naar de aankomsthal. Vaak gezien op het tranentrekkend televisieprogramma ‘Hello, Goodbey’. En dan, helemaal onverwacht, staat daar ons welkomstcomité. Wat een verrassing en feest! De kleintjes vliegen me om de hals en we knuffelen het gemis van 5 maanden weg.

01e8f2521d5b4d34b7e705eed5c416a7c51d63ca33   01ec1f6abbf29b514f8721b9b8ccd8192d59ea6886

011a256edd4f526eb4377f8d44b16452d9b872a77e   01d5b938d1d6efb56f4da1d9dd52a1b2869506a7cf

Op onze laatste dag in Rome gaan we naar Vaticaanstad om onze Testimonia op perkament papier op te halen. De laatste stempels worden in ons ‘Pelgrimspaspoort’ gezet. De reis is gelopen.

0139968b87ba1f6429d90db7cf9731e9dfa06cc0b9

01201b7f55b053522cb70465832a59823990b8385a   01f6cf415f9c946202f27254dcddc08c2c5289fcc4

01ca9039dd41cae80f37e5bbf52862cd4d9de05a53   0100b3bfee994f3e8732d8ca877629ff5d2684a959
De drukte van Rome en wat daarna volgde veroorzaakt bij mij een vacuumgevoel. Ik bevind me in een soort ‘niemandsland’. Ik ben er, maar ben me er gevoelsmatig niet van bewust. Na de ééndimensionaliteit van mijn leven is dit wel heel snel heel veel tegelijk. En tegelijkertijd wel het voelbare genot en vreugde van het weerzien. Het weerzien waar we al een paar weken mee bezig waren in ons hoofd. En zo merk ik dat iedere periode in de afgelopen 5 maanden zijn kenmerk heeft. Van de euforie van de start tot aan het verlangen van de terugkeer. En in de tussentijd veel, heel veel belevingen.
Miep en ik hebben samen een heel bijzondere tocht gemaakt en het heeft ook ons samen veel gebracht. Ook dat nemen we mee op onze verdere reis. Miep heeft in totaal 1050 km gelopen, en ik twee keer zoveel. De optelsom van iedere dag, in een verslavend ritme, een stukje verder op weg naar Rome.
Het zal nog wel een tijdje duren voordat we weer helemaal ‘terug op aarde’ zullen zijn. Het eenrichtingverkeer op de snelweg van het leven is onontkoombaar. We worden meegezogen. En toch.. Er zullen verschillen zijn met ons leven van voor de reis. Ik maak ook keuzes om andere richtingen in mijn leven in te zetten. Met nieuwsgierigheid van wat het me gaat brengen. Het leven daagt me weer uit om oude bezigheden los te laten en gericht te zoeken en hopelijk ook gericht te vinden van dat wat er toe doet en mij energie geeft.
Zaterdag 31 oktober zijn we weer thuisgekomen. Op onze vertrouwde en aangename plek. We pakken de draad weer op en maken plannen voor onze nabije en verder toekomst. We gaan het beleven.

Afterparty, open huis, op zaterdag 21 november aanstaande 

Dank aan iedereen die met ons ‘meeliep’ en ons onderweg daarover berichtte. Dat deed ons heel goed. We kunnen niet iedereen daarvoor apart bedanken. En daarom nodigen we hierbij iedereen uit die mijn blog gevolgd heeft of naar Miep heeft gereageerd op haar facebookberichten, op zaterdag 21 november aanstaande met ons terug te kijken op iets heel bijzonders in ons leven. Onze deur staat de hele dag open. Van harte welkom!

Siamo arrivati a Roma !

Maandag 26 oktober 2015. Niet zomaar een dag in ons leven. Een heel bijzondere dag en dat laat zich voelen. De hele dag, vanaf het moment van opstaan, staat mijn aandacht in het teken van het einde van DE REIS. Ik kan niet goed voor mezelf ontdekken wat voor gevoel dat bij me teweegbrengt. Het is onwezenlijk om nu te bedenken dat mijn schier oneindige reis ophoudt. Dat de één-dimensionaliteit van dit (eenvoudige) bestaan gaat stoppen. Aan de ene kant wil ik dat het niet afloopt en dat de cadans van alle dagen zich doorzet. Aan de andere kant het steeds groter wordend verlangen om alles wat dierbaar is weer te zien en te omarmen. Zo dubbel als het maar kan. Met iedere stap richting het Sint Pietersplein voel ik de spanning van de ontmoeting met dierbare vrienden, die ons staan op te wachten, groter worden. Onderweg hebben Miep en ik het er veel over. Op onze laatste etappe overzien we onze ervaringen vanaf het begin tot het eind van deze bijna vijf maanden en meer dan 2100 km. We interviewen elkaar daarover en beleven opnieuw veel mooie, maar ook mindere momenten.
En dan: we zijn in Rome gearriveerd. Wat een feest. Frans, Piety, Ger & Aaf staan ons op te wachten vlak voor het Sint Pietersplein. Met spandoek: ‘Hieperdepiep voor Bert en Miep’. We zijn allebei emotioneel. Wat wil je ook na zo’n reis en met zo’n ontvangst.

IMG_1342    IMG_1346
Het is druk in Rome. Heel druk. Het katholiek toerisme op het Sint Pietersplein is overduidelijk. Grote groepen mensen uit alle hoeken van de wereld komen hier om de in de eeuwen opgebouwde rijkdom van de katholieke kerk te zien en te beleven. Ik moet erg wennen aan deze drukte. Het overweldigt me. Ik laat het maar over me heenkomen en realiseer me als nooit tevoren dat ik weer op de oprit van de snelweg van het leven zit. Het invoegen is nog een probleem, wat het is erg druk op de weg. Rustig mijn beurt afwachten en er de tijd voor nemen, zo neem ik mij voor.
De reacties op mijn vorige blogbericht stromen vandaag binnen. Allemaal hartverwarmend en vol loftuitingen over onze prestatie. Ik begrijp dat, maar zo voelt het niet. Het is een dankbare invulling van 5 maanden weg van huis mogen en kunnen zijn, met alle ups en downs die er bij horen. En iedere dag een stukje verder ‘onderweg’ naar Rome.
De volgende dag beleven we Rome. Met weer alle drukte, maar ook met een heel bijzondere gebeurtenis. We halen ons testimonium op in de Friezenkerk, vlak naast de St Pieterskerk.

IMG_1528

Dit is de bekroning en het bewijs van onze pelgrimage. Een prachtige oorkonde, die ons in lengte van jaren zal doen herinneren aan het succesvolle einde van deze levensreis.

IMG_1515    IMG_1530
En dan is het voorbij. Geen dagelijkse routine van het alsmaar onderweg zijn. Geen, zoals vriend Paul het zegt, ééndimensionale beleving van de werkelijkheid meer. En in plaats daarvan het ‘gewone leven’. Naar alle waarschijnlijkheid wel anders dan voorheen, want deze reis zal ongetwijfeld zijn sporen nalaten bij de keuzes die ik voor mijn verdere leven zal maken. We gaan het beleven.
Vrijdag aanstaande vliegen we naar Amsterdam. Terug naar de werkelijkheid van alle dag en onze dierbaren thuis. We hebben ze gemist en dat doet ons gevoel van rijkdom groeien. Rijkdom omdat we ons omringd weten met mensen die van ons houden. En wij van hen. Geluk met een hele grote G!

Rome is in zicht !

We zij er bijna. Maandag 26 oktober in de middag lopen we het Sint Pieterplein op en daar staan onze vrienden Frans, Piety, Ger en Aaf. Wat een feest zal dat zijn. En tegelijkertijd ook het besef: dit is het einde van DE REIS. En wat voor een reis. Vijf maanden, bijna dag in dag uit in het ritme van alsmaar verder lopen, de ontmoetingen, de bespiegelingen en noem maar op. Daar zijn niet voldoende woorden voor om mijn gevoelens uit te drukken. Het verlangen naar thuis is er, zeker. Fijn om mijn kinderen, kleinkinderen, vrienden en familie weer te zien. Maar er is ook het verlangen om door te willen gaan. Met alle beperkingen van dien blijft het een verslavende luxe om zo onderweg te zijn. Geen dagelijks repeterende zorgen, geen nieuws, geen drukte om vaak niks. En in plaats daarvan ruimte, zorgeloosheid, loslaten voor zover dat gaat en iedere dag weer opnieuw de nieuwsgierigheid naar wat komt. Het in zicht komen van Rome heeft daarom voor mij twee kanten. Ze horen kennelijk bij elkaar, en ik laat het maar gebeuren.

01c9d6492d576c5976d41e375b6faa4aabd03d4e49   011a083ff9633368b8161327c0910da1170176d139

DSC01539
De laatste twee weken liepen niet overeenkomstig de verwachting die ik in mijn vorige bericht heb geuit. Der diverticulitis stak na drie dagen toch weer de kop op. En weer dat ‘O jee, nee toch’ gevoel. Ik laat me niet klein krijgen, want ik wil naar Rome. Dus weer een aantal dagen gedwongen rust en ditmaal een strikt dieet, vooral vloeibaar. Alle lekkere dingen, en er zijn er veel, voor een paar weken laten staan . We zijn nu weer vier dagen op pad en het gaat goed, De routes en de afstanden zijn aangepast en doenlijk. Op weg pauzeren we nu wel regelmatiger. En zo komen we dan toch maandag aanstaande in Rome aan.
De laatste mooie etappes in Toscane hebben we dus moeten overslaan. Jammer want het landschap en de dorpjes zijn onvergetelijk mooi.

01835fe9ee4f199ba061de6b3a56d405b0e423361e   0180de287f94e1730a54bd1f4746f04a7c1724cbd9

0153fc94e7fc58a7c32d0ecc441842c1f551bbe1a8   018db9a3a51eb57cf2983dc15e15a51f114bfb22ce

We zijn de provincie Lazio binnengestapt en het verschil is duidelijk zichtbaar. Alles is minder verzorgd. De wegen zijn soms hopeloos slecht. Gaten, scheuren en kuilen zouden de Italianen wat langzamer moeten doen rijden. Niets is minder waar. Ze scheuren er lustig op los. Langs de kant van de weg veel vuilnis. Van dode schapen tot koelkasten en de verrotte overblijfselen van wat eens aantrekkelijke etenswaar moet zijn geweest.

0164df8699e719504843d8cf6224dc9ea3f0fb8449   DSC01613

Maar er is ook veel moois over Lazio te melden. Prachtige vergezichten, verstilde dorpjes, historische stadjes en mooie etappes om te wandelen. De Via Francigena wordt als belangrijke wandelroute goed en goed gemarkeerd in stand gehouden.

013ee961c9e9af5cddc44e5340c24863fb141cc790   0195fa9cb6a1e5f92a1d4cf745b5125d898da0614d   014c9f9073985a6cf488c056aa24a1fc57b9048b66   018106e04dfa8287c2f85408b4135aefbe2310e38c
Naarmate we Rome dichter naderen zijn onze gesprekken meer en meer gericht op het straks weer thuis zijn en op de bespiegelingen van wat achter ons ligt. Daar kun je urenlang over doorgaan heb ik gemerkt. We hebben nu vaker contact met thuis, ik spreek eigen verzonnen verhaaltjes in voor de kleinkinderen, die vinden dat mijn reis nu wel lang genoeg heeft geduurd. Ze missen ons en we moeten thuiskomen. Het maakt me warm van binnen en het verlangen naar het weerzien groeit nu met de dag. Nog een weekje.
Miep heeft al mijn gezondheidshindernissen van de laatste maand met geduld overleefd. Het is niet leuk voor haar om zo te worden beperkt in haar bijna ontembare zin om iedere dag weer onderweg te zijn. Ook voor haar een verslaving dus. Nu we weer wandelen zie ik haar de hele dag genieten van alles wat we doen en meemaken. De plannen voor een vervolg volgend jaar liggen al klaar.
Maar nu eerst onderweg naar Rome en daar maandag aankomen. Super!

Weer op weg !

Na 9 dagen min of meer gedwongen wandelrust hebben we de draad weer opgepakt om de laatste etappes naar Rome te gaan wandelen. Mijn gezondheid is weer op orde en de energie is weer voelbaar aanwezig. Gelukkig.
Eergister hebben we het mooie stadje Sienna verlaten om het heuvelende Toscaanse landschap te betreden. Op de etappes die dan volgen kunnen we Siena , dat op een heuvel ligt, steeds goed zien. De torens van de Duomo di Siena en het Palazzo Pubblico, domineren het herkenbare vergezicht. Ook het heuvelende landschap is bekend. Wie kent het niet? Het glooiende landschap en de vervagende heuvels op de horizon, de cipressen langs de oprijlanen van prachtige in aardkleuren gehulde huizen. We staan regelmatig stil om van dit moois te genieten en tot ons door te laten dringen wat die momenten ons te bieden hebben. Ons geheugen regisseert de beelden en mijn fototoestel doet daar gewillig aan mee.

IMG_0100

IMG_0021 (1)   IMG_0065 (1)

Dankbaar maken we gebruik van de schat aan informatie die we van ex-pelgim-gangers per mail ontvangen om deze switch in onze route te kunnen maken. Het kiezen voor deze andere route heeft zo zijn voor- en nadelen. De landschappen waar we doorheen lopen zijn overweldigend en de dorpjes, klein en intiem, doen daar niet voor onder. De andere route, de Franciscaanse Voetweg, is avontuurlijker, veel stiller en veel inspannender, omdat de route door de Apennijnen voert. Echte hoogteverschillen zijn er nu op onze route niet. Deze officiële pelgrimsroute, de Francigena, wordt druk belopen, We komen veel wandelaars tegen, die zowel van als naar Rome lopen, onderweg elkaar groetend met “Bon Camino’. Dat hebben we niet eerder zo meegemaakt.

019d898326c5f0fb81bcdaa0a8e39ed77ec9360c9c
Het naderen van Rome brengt het besef met zich mee dat deze lange waanzinnige reis bijna ten einde is. De gewoonte van iedere dag lopen moet straks weer plaatsmaken voor het ‘gewone’ leven. Zo langzamerhand begin ik meer te praten en na te denken over het slot van deze pelgrimstocht. Wat als ik in Rome aankom, en wat daarna? Wat betekent het om over een paar weken weer ondergedompeld te worden in de dagelijkse dingen van thuis, met de dingen van de snelweg die ik voor bijna 5 maanden heb verlaten. Wat hou ik van de ervaringen onderweg vast? Wat en hoe geef ik de voornemens van onderweg in de dagelijkse praktijk vorm? Het is lastig om dat nu al concreet te maken. Ik kan er hooguit over denken wat ik graag wil. ‘Losser leven’, heb ik onderweg wel gezegd. Meer bij de dag en minder met de gedachten aan wat morgen komt of wat gister was. Dat deze reis onvergetelijke indrukken achterlaat is bijna vanzelfsprekend. Zo lang van huis, ver weg van veel wat me lief is, doet me eens te meer beseffen hoe lief dat is wat ik heb achtergelaten: mijn kinderen, kleinkinderen, familie en vrienden.
Ons plan is om op 26 oktober aanstaande Rome binnen te wandelen. Hopelijk staan daar vrienden ons op te wachten, al dan met gladiolen in hun hand. Als sluitstuk van een reis die door velen wordt gezien als een enorme prestatie. Zo voelt het niet, en is het ook niet. Het is de optelsom van iedere dag een stukje lopen met veel mooi weer, met overwegend goed gezondheid en het dagelijks opdoen van bijzondere ervaringen. Dat maakt me dankbaar. Dankbaar dat ik het kan en heb mogen doen. Dat is geen prestatie. Het is een geschenk dat ik met beide handen heb aangenomen en er intens van geniet.

IMG_0134   01de1fb6e4e6287f1807cb697ad34bb6d29ed2521c

01e8706c7c60b633deb35e27a5ad9f981a60831520   01a3fd06b5130b3ee1e0d3c6c050a48783069779e6
Door de gedwongen onderbreking heb ik gemerkt dat de flow, waarin ik verzeild was geraakt, is verdwenen. De rustdagen in mooie steden als Sansepolcro, Arezzo en Siena zijn meer vakantiegeneugten geworden. Het wandelen, met telkens weer nieuwe ervaringen, stond op pauze. En die pauze gaat ook weer voorbij omdat we weer op weg zijn. De dagelijkse rituelen van de laatste maanden, waaraan ik verslaafd ben geworden, komen weer tevoorschijn en bieden weer een aanloop naar de flow. Minder intensief als voorheen, dat wel, omdat het einde nu echt in zicht is. We lopen nu per dag ook geen echt lange afstanden. Zo rond de 20 km per dag. Dat geeft voldoende mogelijkheid om mooie dingen onderweg te bekijken. Nog ruim twee weken onderweg naar Rome!

Een onverwachte wending ……

Na maanden zonder noemenswaardige tegenslag komt er een moment waarop ik word getrakteerd op diverticulitis, een ontsteking van de divertikels in de dikke darm. Met als gevolg buikpijn die steeds erger wordt en sterk verminderde energie. Achteraf gezien heb ik daar al een stuk voor Florence last van gehad. Tot deze week wist ik niet wat divertikels zijn, laat staan dat ik ze (ook) had. Wel lastig, want het doktersadvies is: een antibioticumkuur, minder inspanning, aangepast eten en eerst een paar dagen rust. Vooreerst zoveel mogelijk vloeibaar en dan vezelrijk eten. Tja, daar sta je dan. Waar doe je goed aan? Stoppen? Nee toch! Zo dicht bij het eindpunt va de reis. Ben je gek! Stoppen is wel het allerlaatste waar ik aan denk. Wel is het zo dat als zich de eerste signalen van het ongemak openbaren, ik eigenlijk niet weet hoe ik ermee om moet gaan. Ik duw ze weg. Niet aan denken, want dan heb ik er ook geen last van. En op die manier houd ik mezelf aardig voor de gek. Toen de pijn heftiger werd en ik aan alle mogelijke oorzaken dacht in nachtelijke uren, had ik bij wijze van spreken eigenlijk al in het ziekenhuis moeten liggen. Angst? Ik denk het wel en achteraf ook wel begrijpelijk en gelukkig niet de realiteit.
Miep en ik overleggen de afgelopen dagen wat te doen. Er zijn een paar opties. De zware etappes door de Apennijnen die we gepland hebben wat inkorten of overstappen naar de Via Francigena, een makkelijkere pelgrimsweg die over Siena naar Rome gaat. De eerste optie is nauwelijks realiseerbaar omdat er veel etappes bij zitten met behoorlijke hoogteverschillen (tot 1000 meter stijgen) en kans op kouder en regenachtig weer in de bergen. Dan dus de optie van de Via Francigena. Ook een hele mooie route, wel wat drukker, maar door het glooiende heuvelland van Toscane ook heel aantrekkelijk om te lopen. Maandag maken we met de bus via Arezzo de oversteek naar Sienna. Wel even reizen, maar ‘het leven is pas goed als je wilt wat je moet’, hield Yvonne uit Braamt ons al eerder op deze reis voor.
Al met al weer een behoorlijke omschakeling van een goed en detail voorbereid stuk naar een weg die we niet kennen en niet hebben voorbereid. En toch gewoon doen. Op internet vind ik de GPS tracks en de kaarten en routeboekjes proberen we wel in Siena te krijgen. Dat loslaten van de zekere geplande route waar we bijzonder naar uitkeken is ook weer een proces van dagen. Eerst wil ik er niet aan toegeven. Maar met alle realiteit onder ogen kunnen we van deze onverwachte wending ongetwijfeld ook weer een mooie beleving maken. Er zijn immers meer wegen die naar Rome leiden.
De noodzakelijke rustdagen brengen we met veel plezier in Sansepolcro door. Een kerk- en museumrijk oud stadje ten oosten van Arezzo in Toscane. De rust doet ons goed en bevordert ook voelbaar mijn herstel. Wel raken we uit de flow waarin we al wandelend terecht zijn gekomen. Dan is het gek om later op te staan, geen tas meer te hoeven inpakken en door het stadje te lopen zonder zware rugzak op onze rug. Ongetwijfeld zal die flow wel weer terugkomen. We hebben nog ongeveer een maand te gaan en dan..

01d4f1f1164044f4059fa711608ea16d9f12d43f01    0174bb004b8fcb16e6fd4bfc86df4c636e4d19fbbd

016a96248f13084261e0aa31e59617a14e6bab2061    IMG_9544
De ‘Opstekertjes’ die we van vrienden en familie voor ons ‘samen 130 jaar’ feest hebben gekregen zijn in deze dagen een bron van bemoediging. Deze Opstekertjes zijn bedoeld om te lezen op de momenten als het eens wat tegenzit. En laat dat nu net het geval zijn. Niets onoverkomelijks gelukkig. En de goede wensen, spreuken en raadgevingen op de Opstekertjes helpen ons weer vooruit, op weg naar Rome.

Loslaten ……

Een weerkerend thema op mijn reis is het loslaten van allerlei gedachten die niets met het hier en nu te maken hebben en een ongewenste belasting kunnen vormen voor het geluk en plezier van alledag. Dat dat geen gemakkelijke opgave is heb ik op deze reis al meerdere keren ervaren. Wat ik ook merk is dat het proces van ontwikkelen van vaak bangmakende gedachten altijd weer, iedere dag, op de loer ligt. Net als ik denk dat het loslaten goed gaat, doet zich weer wat voor waarbij het proces van angstontwikkeling voor wat komt weer wordt gevoed. Deze week is me dat ook weer overkomen. Sinds ik op reis ben, nu 112 dagen en bijna 2000 km gelopen, heb ik heel veel geluk met het weer gehad. Veel zon, warm tot heet en nauwelijks regen van betekenis. Dat veranderde deze week plotsklaps. Op de Via Degli Dei, de ‘Godenweg’ tussen Bologna en Florence hebben we een paar echt slechte dagen gehad. Regen, heel veel regen, koud en lange moeizame etappes. Bovendien bleek door de vele regen de inhoud van mijn rugzak nat geworden te zijn omdat de hoes doorlekte. Balen! Dan zit het dus even tegen.

01f20c87dfc5414ba4d7c57e5673581f57690b9b10    01756dea47d6695d17dccfb325b4225e16d63ae1e4

011ab2e389c49a79ab59d3cf146a185dcb8d5cb1dc    DSC00944

En die wat mindere ervaring projecteerde ik ongemerkt op onze komende etappes tussen Florence en Rome. Ook door de bergen, ook op grotere hoogte, ook in het najaar, ook lastige en zwaardere etappes door het vele stijgen en dalen. Angst dus voor datgene wat komt. En dat alles veroorzaakte bij mij een gevoel van ‘ik heb geen zin meer’. Bedrukte dagen zal ik maar zeggen. Voor het eerst op mijn reis merkte ik dat het ook behoorlijk tegen kan zitten. En wat blijkt dan: na een paar dagen kijk ik er weer anders tegenaan. De zon schijn weer, de temperatuur is weer aangenaam, de zwaardere etappes zijn ook goed te doen en oktober is juist een prima maand om het stuk tussen Florence, Assisi en Rome te lopen door de zuidelijke Apennijnen. Weg onnodige ballast. Wat wel een vrucht van deze wandeling is, is dat ik me veel bewuster ben van dit proces en het loslaten sneller gaat.
We hebben de Via Degli Dei inmiddels weer achter ons gelaten, en lopen al een paar dagen in Toscane. Aardkleurige huizen, cipressen, heuvelachtig landschap en aangename temperaturen.

01735b9a985fe52b175f509bfc1bfcf654d1485b77    0185799d7e479638f3bf5f4cf8cbb26aecea79a706

0157933e35616aba9269beb1e0b130dd424d1cefa4    DSC00998

De avonden worden wel steeds kouder en het wordt eerder donker. Gister Florence gepasseerd. Heel druk, heel veel toeristen en heel veel verkeer. Ik vind de steden als contrast met de rust onderweg niet leuk en ben blij als ik er weer uit ben.

De Italianen zijn heel hulpvaardig. Het overkomt ons regelmatig dat ze speciaal voor ons stoppen om ons te helpen met wat dan ook. De bewondering voor het lopen van zo’n afstand naar Rome is groot, vooral als als ze horen dat ik dat vanuit Holland doe. Mama Mia! Bravi! De ontmoetingen die ik tot Italië heb gehad komen nu niet meer voor. Vooral niet omdat het simpelweg niet mogelijk is met mijn ‘steenkolen-Italiaans’ en goed gesprek te voeren. Het blijft bij oppervlakkige contacten, tenzij iemand ook bij machte is om Duits of Engels te praten. Dat laatste komt niet veel voor.
Zeer tot mijn teleurstelling heb ik op mij verzoek om bij de ochtendmis met de Paus in de Marthakapel in Rome aanwezig te mogen zijn, een negatieve reactie gekregen. Wel mag ik bij de generale audiëntie op woensdagmorgen komen, maar ja, dan deel ik mijn genoegens met nog duizend anderen en dat is niet wat ik wil. Ik wil de Paus persoonlijk ontmoeten en zal in de komende tijd nog een poging wagen. Al met al wel een teleurstellend bericht. De kans op succes is klein, ik weet het, maar ja, als je iets heel graag wilt….
Voor ons ligt het laatste deel van de reis, de Franciscaanse voetweg, een stuk van ruim 550 km waar we naar verwachting zo’n 34 dagen over zullen doen. Als ik daar nog een paar rustdagen aan toevoeg zullen we zo rond 5 november in Rome aankomen. Af en toe bekruipt me nog steeds het gevoel van verwondering dat ik ook te voet zover heb kunnen komen. Het is dan haast niet voor te stellen dat ik al zover ben, met alle tot nu toe opgestapelde belevenissen en ervaringen. Maar ja, de eerlijkheid gebied dan ook om me te realiseren dat ik daar dan wel al bijna 4 maanden mee bezig ben. En inmiddels al bijna drie seizoenen ben ‘doorgelopen’ Het lopen iedere dag is ook routine geworden. Fysiek is het prima te doen. We hebben tot nu toe geen noemenswaardige last van kwetsuren. Wel af en toe stramme spieren, vooral als we etappes lopen met veel hoog/laag beweging over smalle, stenige en glibberige paden. Onze onderkomens, met vaak heel lieve, aardige en behulpzame gastgevers, zijn stuk voor stuk leuk.

01c9c18d392d38b9729cd60cc157a793f20840a4cd    01e1d048128bb48de59260b901d2bf1bb2fbe4012a

01b0daad4bb9ba6a02f33be15c55bbbc425cb2d923    DSC01081

Af en toe zitten er ook ‘pareltjes’ tussen waar we zo een paar dagen langer zouden willen blijven. En toch, iedere keer als we zo’n thuis weer verlaten doen we dat met een glimlach. Een nieuwe dag met nieuwe ervaringen, nieuwe ontmoetingen, nieuwe belevingen. En dat alles doet ons regelmatig tegen elkaar zeggen dat dit wel een heel, heel bijzondere reis en beleving is. En dat is het!

Aandacht

We lopen nu een week over de Po-vlakte. De natuur laat al duidelijk zien dat de herfst is ingetreden. Vallende bladeren, de oogsten zijn allemaal binnengehaald, de spinnen maken hun webben. Net als in Nederland. Wat gek is om te ervaren, is dat de temperatuur helemaal niet herfstig aandoet. Integendeel. Smoorheet overdag met een stekende zon en temperaturen die oplopen tot 40 graden in de middag. Het landschap is niet zo overweldigend als de bergen, en toch… als ik met aandacht kijk naar wat er te zien is, dan is dit ook mooi, maar op een andere manier. Eigenlijk bestaat saaiheid niet. In saaiheid kan ook de essentie zitten. Het gaat om de echte aandacht die ik aan iets geef en dan opeens veel meer zie, proef, ruik en hoor.

DSC00643    DSC00751
Die aandacht ervaar ik iedere dag door de wetenschap dat veel mensen in gedachten meelopen. Ik schrijf iedere dag een stuk voor het boek over de reis en onze kinderen en goede vrienden lezen het. Ze lopen als het ware met ons mee en delen wat we beleven. Ook de aandacht in de pers voor onze reis attendeert ons op het feit dat velen weten dat we onderweg zijn naar Rome en wellicht aan ons denken. Er zijn vrienden die ons regelmatig laten weten dat ze ons volgen. Allemaal aandacht voor wat we beleven en het mooie daarvan is dat het energie geeft. Energie die het mogelijk maakt om iedere dag met vrolijkheid op pad te gaan, open voor ontmoetingen met mensen onderweg.
Die onverwachte ontmoetingen, ook hier weer in de Po-vlakte, wijzen op aandacht van de bevolking voor wat wij doen. Heel spontaan vragen ze ons waar we heen gaan, stoppen langs de kant van de weg om ons de weg te wijzen. Heel hulpvaardig en aandachtig om deze wandelaars in den vreemde ongevraagd te helpen. Bijzonder is het om zo de verschillen tussen de volksaard van nationaliteiten te ervaren. De gereserveerde Duitser tegenover de spontane Italiaan.

018e8fcf8fadebc3cd2483fd501a6630ad086044aa    DSC00702
Het wandelen op de Po-vlakte valt niet mee. Het is nu september en dan vallen de temperaturen nog mee. Hier in de zomer moet je niet willen wandelen. Dan doe je jezelf geweld aan. Ik heb het in Duitsland ook erg heet gehad, maar ik ervaar dat als een andere warmte. Hier steekt de zon. De warmte is hier benauwend, drukkend. Alsof je niet voldoende adem krijgt. En dan zijn wandelingen van meer dan 25 km erg zwaar. ’s Morgens tot een uur of tien is het goed te doen, maar daarna wordt het met het uur lastiger om lekker te kunnen doorlopen. Veel drinken en regelmatige pauzes is dan echt noodzakelijk geworden.

DSC00678    012c9dd9bd5fb8782713b0b4e668e1834e230e5d35
Onze etappes vragen nu duidelijk meer aandacht in de voorbereiding. Goede wandelkaarten van dit gebied zijn niet te krijgen. Het combineren van goed te lopen afstanden en het vinden van daarbij noodzakelijke slaapplekken vraagt meer tijd van ons. We proberen daarbij de taken zo goed mogelijk te verdelen. Miep zoekt de routes uit, samen zoeken we de overnachtingsplekken en ik bel om te reserveren. Mijn Italiaanse woordenschat breidt zich uit en ik kan al eenvoudige gesprekken voeren. De Italianen laten zich graag benaderen en vinden het leuk en interessant om met buitenlanders te praten.
Over een paar dagen passeren we Bologna. Ik ben dan al bijna 1900 km onderweg. Na Bologna gaan we weer de bergen in, de noordelijke Apennijnen. De route die we lopen heet de ‘Via degli Dei’ ofwel de ‘Godenroute’, ruim honderd kilometer lang, en verbindt Bologna en Florence met elkaar. Dat wordt weer flink stijgen en dalen.
Vandaag, 19 september, vieren we feest. We zijn 43 jaar getrouwd. Van de eigenaar van de trattoria waar we afgelopen nacht sliepen hebben we als cadeautje een fles lekkere Pinot Grigio uit de buurt van Venetië gekregen. Daar weten we wel raad mee. Met aandacht!

De bergen voorbij …..

Vandaag, 13 september, ben ik 14 weken onderweg, heb ruim 1700 km glopen, kan er maar niet genoeg van krijgen en we genieten van een rustdag in Verona, de stad van de ‘Arena’, waar de befaamde openluchtopera’s worden uitgevoerd.

015d25640b44572d0970964bb42f466ea7b58e3b00
De bergen van Oostenrijk en noord-Italië hebben we gister achter ons gelaten en ons wacht nu de uitgestrekte en waarschijnlijk warme Povlakte. Verona, aan de voet van de bergen en het begin van de vlakte, is een drukke stad. Ik ben de drukte niet gewend en merk dat deze drukte ook niet zoveel toevoegt aan het geluk van alledag. Met enige weemoed denk ik terug aan de fantastische tijd in de bergen. Iedere dag weer een onbekend avontuur met prachtige uitzichten en een nietig gevoel dat me bekruipt als ik de indrukwekkende grootsheid van de imposante bergen beleef.

01b6a5211068586a65b3b97997511249255d119b2b    01fad601eda421d5bef02634e5a68064b9ee17fcd3

DSC00462    01ed5e2f111ba014a812b25aeab628d01309905b45

DSC00488

En wat hebben we een geluk met het weer. In de veertien weken dat ik nu op weg ben heb ik misschien 4 of vijf dagen gehad die wat minder waren. Heel weinig regen, temperatuur soms wat aan de te hoge kant, maar dat is overkomelijk.
Wat me ook meer en meer opvalt is dat het besef dat Rome nadert steeds grotere omvang krijgt. Grappig om te merken dat alles in de tijd zo zijn eigen plaats vraagt en ook vanzelf ingevuld wordt. Het is nog ongeveer 800 km lopen naar Rome en we verwachten daar begin november aan te komen. Dat betekent dat het nu ook tijd wordt om te gaan regelen dat ik op audiëntie bij Paus Franciscus kan komen. Ik heb onderweg gehoord welke wegen ik daarvoor moet bewandelen en de eerste stappen daarvoor ga ik nu nemen. Ik hoop echt van harte dat het me gaat lukken!
Het samen met Miep onderweg zijn naar Rome is heel vertrouwd. We praten veel, maar kunnen ook lang stil zijn om de indrukken van de reis te verwerken. Want dat deze reis indruk blijft maken is ontegenzeglijk waar. Telkens weer met heel andere klemtonen, maar altijd verrassend en vernieuwend. Ik denk ook vaker na over wat deze reis me zal gaan ‘nalaten’. Ik kan dat nog niet goed onder worden brengen, maar dat er wat in mijn leven gebeurt is voor mij duidelijk. Wellicht lukt het me daar later wat meer over te schijven.

DSC00537
De rest van onze reis wachten ons de Povlakte tot Bologna, daarna de ‘Via degli Dei’ naar Florence en als mooi sluitstuk de Franciscaanse voetweg door de Apennijnen over Assisi naar Rome. Dat zijn routes waar we ook zelf meer aan moeten voorbereiden. Tot nu toe waren het gebaande wegen die met behulp van de GPS heel goed te volgen waren. Of dat zo blijft is afwachten. Wat wel heel anders is is de communicatie met de Italianen. Ze spreken niet veel ‘over de grens’. En mijn Italiaans is nog niet op conversatieniveau. Bespreken van overnachtingen en andere dagelijkse dingetjes is geen probleem, maar een spa dieper is er nog niet echt bij. Dan wordt het meer handen en voetenwerk en daar zit niet het ‘gevoel’ dat nodig is om goede gesprekken te voeren. Wellicht komt het nog.

Bon giorno a tutti

Ik schrijf dit bericht vanuit onze hotelkamer in Trento. Ik kijk uit op het Piazza Duomo, terwijl de mensen beneden roezemoezen en de zon alles vrolijk maakt. Het is september, maar de temperatuur doet hier nog alsof het zomer is.

01e0aa97b246c5cf34e27defb38145480983b0cc0a

Onze reis naar Rome vordert met de dag en sinds gister lopen we in het ‘echte Italië’. De provincie Trentino heeft ons welkom geheten en vanaf nu moeten we ons met ons Italiaans redden. Ik ben reuze blij met een half jaar Italiaanse les. Ik ken al heel wat woorden en zinsbouw, maar als de Italianen van start gaan is het tempo niet bij te houden. Als ik vertel dat we ‘a piedi’ naar Rome gaan, worden zij enthousiast en wij aangemoedigd. Ze zijn aardig. Onderweg oefenen we om het basis italiaans onder de knie te krijgen. Het lukt me al aardig om per telefoon onderkomens voor de komende dagen te regelen. ’Vorrei prenotare una camera doppia per stasera’ is een zin die erin gebeiteld is om een kamer voor vanavond te reserveren. Het is moeilijk, maar ook heel leuk om Italiaans te spreken. Het ‘zingt’ zo mooi.
Miep loopt nu ruim twee weken mee en het gaat prima. Ze is inmiddels goed ingelopen en de afstanden van inmiddels maximaal ruim 25 km per dag deren haar niet. Wel moe uiteraard aan het eind van de dag, maar het herstel is snel en goed.

01d675709ab2f22347c4c74aa71278705dab6939f0    01815e74d767fece5aa8ba64f3f39a6bc402b83b48

Ik merk aan Miep dat het loslaten van wat je van thuis ongemerkt meeneemt bij mij al in een vergevorderd stadium is gekomen. Ik leef echt bij de dag en dat geeft een heel ontspannen gevoel en energie. De overgang naar weer samen lopen was best groot. In mijn eentje beleefde ik de dagelijkse realiteit nog wel intenser lijkt het. Ik heb nu ervaren wat het betekent als je zegt dat je in je eentje meer mensen ontmoet dan als je met z’n tweeën loopt. Dat wil niet zeggen dat samengaan niet leuk is. Integendeel. We delen veel van wat we zien en hebben de tijd en ruimte voor elkaar om lange en goede gesprekken met elkaar te voeren. Thuis komt dat er niet vaak van en hier ‘loopt’ het vanzelf. We genieten samen van wat er is. Ook dat maakt iedere dag weer blij. Ongemerkt vult zich de onderlinge taakverdeling die er moet zijn om alles wat te regelen is ook in goed overleg te regelen. We zijn inmiddels aardig op elkaar ingespeeld.
De omgeving waarin we nu lopen is ook echt Italiaans. Het verschil met Oostenrijk is het levendige waarmee zich alledag vult. Mensen gedragen zich zomers, het leven trekt ongedwongen voorbij, de avonden zijn nog aangenaam. Kortom: mediterraans. De hoge bergen hebben we achter ons gelaten. De huizen met bloembakken vol kleurige geraniums idem dito. En daarvoor in de plaats komen nu de verstilde Italiaanse oude dorpjes met café’s waar ieder een caffe drinkt.

01ad9d8a7716eaa1bfa72d4fd6ebbcd3eec480f6f0    01701e3e08032598e102c494579fece3809b25c6f9

Het blijkt ook hier niet eenvoudig om onderkomens te regelen. Het seizoen duurt hier wel tot eind oktober en ‘completo’ is een woord dat ik vaak te horen krijg. Het kost regelmatig meer tijd dan gedacht om de reserveringen voor elkaar te krijgen. We boeken steeds maximaal drie dagen vooruit, en dat geeft weer de ruimte om ons vooral ook met de route bezig te houden. Meer dan tot nu toe het geval is moeten we de routes zelf onderzoeken, omdat de GPS route niet altijd de door ons gewenste route is. Gelukkig zijn er in Trento ook goede wandelkaarten te krijgen. De etappes die we lopen zijn nu maximaal tussen de 25 en 30 km per dag. Dat laat nog ruimte om ook bij mooie dingen stil te staan en wordt de afstand niet zo’n heilig moeten. Dan kunnen we beter een paar dagen langer lopen. Het weer blijft onverminderd mooi. Het is ongelofelijk. Zo weinig regen als ik tot nu toe heb gehad. De regenkleding is nog nauwelijks uit de tas geweest. Temperaturen van tussen de 23 en 30 graden worden ons deze week weer voorspeld en worden door ons als heel normaal ervaren.

01cb7fcd107eb6cf44a7580f17dd95c38bdcb05c43    017f99d252a25af15fc5956a461a224adc309969cd
Een reis als deze is een aaneenschakeling van alles wat maar prettig kan zijn. Het is veel meer dan vakantie. Het is een beleving die, hoop ik, zijn sporen straks in mijn ‘gewone’ leven zal achterlaten. Ik merk dat ik daar nu meer en meer over begin na te denken. Wat te doen? Wat verandert er in mijn leven? Wat brengt me energie en wat kost nutteloos veel energie? Ik ervaar steeds sterker dat zo’n lange periode weg van de snelweg de druk van alledag wegneemt en ruimte biedt om serieus met mezelf aan de slag te gaan. Geen moeilijke ‘zielenknijperij’, maar een zichzelf voedend proces van beoordeling en waardering van wat mijn leven mooi en de moeite waard maakt. Alleen en vooral ook samen met anderen. Samen met mensen die me heel dierbaar zijn. En vooral ook de dankbaarheid voelend dat mijn gezondheid goed is en me in staat stelt om te doen wat ik zo graag wil doen. Al het andere lijkt bijzaak te worden. De elf kilo, dagelijks op mijn rug, stellen me in staat om vijf maanden te kunnen reizen en leven. En het kan zelfs met nog minder. Hier in Trento hebben we weer meer dan twee kilo aan overbodige spullen teruggestuurd om het lopen nog meer te verlichten. Rome komt nu steeds ‘dichterbij’. Ik heb ruim 1600 km gelopen en de afstand naar Rome heb ik nog niet goed in beeld gebracht. Ik heb het vermoeden dat we zo tegen eind oktober de ‘heilige stad’ zullen kunnen binnenlopen. Alleen het idee al……..!

La bella Italia

Jeetje, het is haast niet te geloven! Op dag 82 loop ik samen met Miep de grens naar Italië over. Italië. Stel je voor. Dat rijd je niet met de auto in één dag. De grote getallen op deze reis stapelen zich. Al meer dan 85 dagen onderweg, 1500 km gelopen, de ontelbare onvergetelijke ontmoetingen. Bedenk het en het is er. En nog steeds groeit het besef dat dit wel een heel bijzondere levensreis is. Het mogen en kunnen beleven is wonderbaarlijk.

01c77506879b8cb9cf424535cdf55d86467c42d9ee    018e203da0a46fbd2fa332d2793ad10df8f8a9f3aa

Italië begint wonderschoon. Op de Reschenpas (1600 meter) kijken we over het meer naar de besneeuwde toppen van de Sesvenna-Gruppe. Iets verderop zijn de resten van de gedwongen onderwaterzetting van veel dorpen in 1949 nog zichtbaar. Wat toen afschuwelijk was, is nu een toeristische attractie. Het kan verkeren.

013a8f5cb44ea3b7c1a34174c2092afc43e09f86b9    0128667a0abe1a68661645b7bb6eca8ec4be8b705c
Oostenrijk was heel mooi om beleven. Prachtige natuur en steeds weer nieuwe ‘aanzichtkaarten’ om binnen te lopen. En vooral de indrukwekkende bergen! Natuurlijk, het weer zat weer enorm mee. Nauwelijks echt slecht weer gehad. Het overgrote deel van de dagen was het mooi weer. Niet zo warm (gelukkig) als in Duitsland, want dat was wel uitzonderlijk. En nu dan Italië. Bij de voorbereiding van de reis, zo merk ik nu, lag de klemtoon vooral op Italië, ook mentaal. Italiaanse les, beter uitzoeken hoe de routes lopen en zo meer. Niet verwonderlijk, want we lopen het grootste deel van de reis in Italië. En nu ik het land binnenstap lijkt het ook een volledig nieuwe episode. Alhoewel we nog in Zuid-Tirol lopen is de Italiaanse invloed al heel goed merkbaar. De dorpen hebben twee namen, Duits en Italiaans en het gebied is ook tweetalig.
Contact maken met mensen onderweg is in Nederland, Duitsland en Oostenrijk geen probleem. Ik spreek de taal immers goed. Dat zal in Italië wel anders worden. De mensen praten hier zo rap dat de enkele woorden Italiaans die ik ken al gauw verloren gaan in de stortvloed van woorden. Tot Trento, zo schijnt het, kunnen wij ons nog wel met Duits redden, maar daarna gaat het dan toch echt gebeuren.
Met enige vertraging in de tijd is Miep, nu ruim een week geleden, er in Landeck weer bijgekomen. Het is voor ons beiden wel weer wennen. In de twee maanden dat we elkaar niet gezien hebben bouw je je eigen wereld die danig van die van de ander verschilt. Om de brug daartussen te slaan hebben we de tijd genomen door wat rustdagen te hebben. Ook de eerste etappes samen zijn in afstand aangepast. Miep moet weer wennen aan de afstanden en aan de continue belasting van haar voeten, want de malheur van de eerste paar weken in Nederland is nog niet over. Het gaat gelukkig goed en we hebben goede verwachting dat dat ook goed blijft gaan.
Het weer samen met Miep lopen betekent ook weer dat ik mijn ‘alleengaan-periode’ afsluit. Ik heb dat als heel bijzonder ervaren. Dagelijks alleen op pad en toch geen dag alleen. De inhoudsvolle ontmoetingen met mensen onderweg. Soms kort, soms wat langer en in een enkel geval nog steeds contact. Het weer samen lopen brengt mij uit mijn in mijn eentje opgebouwde evenwicht. Ik merk dat de flow waarin ik langzaam aan in verzeild was geraakt weg is. De omstandigheden zijn anders geworden en dat vereist kennelijk weer een nieuw evenwicht. Samen lopen is echt wat anders dan in je eentje gaan. Het is eigenlijk onvergelijkbaar. En dat nieuwe evenwicht is er niet zomaar. Dat moeten we samen weer zien te bereiken. Dat kost weer inspanning en aanpassing. Loslaten van de ene situatie om de andere situatie weer te kunnen omarmen kost tijd en inzet van ons beiden. In het begin wist ik niet goed wat me overkwam. Nu na ruim een week zijn onze antennes weer op elkaar afgestemd en dat geeft weer energie in plaats van dat het energie trekt. We pakken de draad van onze inmiddels heel lange relatie weer op. Wat mooi is dat we nu samen de rust en de tijd hebben om de bruggen die er tussen ons als individuen bestaan nog beter te funderen en daar waar ze extra onderhoud nodig hebben dat ook uit te voeren.
Mijn fysieke toestand is nog steeds onverminderd goed. Geen enkele last van benen, voeten of blaren. Mijn rugzak die, als ik hem optil best zwaar weegt, me in het geheel niet hindert. Het is een deel van mijn lijf geworden. Mijn benen kunnen deze weelde dragen. Het is opmerkelijk om te ervaren met hoe weinig spullen ik op reis ben en eigenlijk niets mis. In Landeck heb ik zelfs nog weer overbodige spullen teruggestuurd. De kleren die ik gebruik was ik dagelijks in een sopje met zeep. Met zeep die op dat moment voorhanden is. Soms shampoo, soms een handzeepje, een tubetje handzeep voor onderweg of iets dergelijks. Dat past allemaal in de dagelijkse routine. Als we ergens aankomen, gaat allereerst de GPS aan de lader. Vervolgens de foto’s van mijn Handy (zoals ze die in Duitsland) noemen, naar de iCloud. Dan de was doen en voordrogen in een handdoek, douchen en het bekijken van de route voor de volgende dag en als dat mogelijk is het bespreken van de daarbij behorende onderkomens. Het lijkt net een druk leven. Ik maak ook dagelijks een dagboek dat ik per email deel met onze kinderen en goede vrienden. Mijn bedoeling is om al deze dagen, samen met mijn weblogberichten, na mijn reis als boek uit te geven.
Ik heb mij voorgenomen om iedere week een blogbericht te schrijven. Dat lukt niet altijd merk ik, omdat datgene waarover ik wil schrijven vaak nog tot mezelf moet doordringen. Het verwoorden van gedachten en gevoelens kan soms meer tijd vragen. Een bijkomend probleem is dat lang niet overal goede Wi-Fi of internetverbindingen zijn. En die heb ik toch echt nodig om berichten op mijn blog te kunnen plaatsen.

We lopen nu in Zuid-Tirol door een langgerekt dal. Daar schijnt de zon veel te schijnen. Een ideale plek om appels te laten groeien. Duizenden hectaren appelboomgaard. Onvoorstelbaar, deze ‘appelschuur’ van Europa. We lopen over de flanken van de bergen met altijd weer schitterende panorama’s. Het is warm weer en we hebben er geen last van.

01d1a6f157566b9079125c34df31ad9e3e29e318c4

Berichtnavigatie